BOR, RUX VA TEMIR MIKROELEMENTLARINI QO‘LLASH USULLARINING TOK HOSILDORLIGI VA UZUM SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRINI GO‘NG BILAN QIYOSIY BAHOLASH
Keywords:
uzumAbstract
Ushbu maqolada Zarafshon vohasining karbonatli tipik bo‘z tuproqlarida uzumning “Qora kishmish” navini yetishtirishda N120P90K60 fonida 15 t/ga yarim chirigan go‘ng hamda bor (B), rux (Zn) va temir (Fe) mikroelementlarini alohida va kompleks holda tuproqqa va ildizdan tashqari qo‘llashning tok hosildorligi va uzum sifatiga ta’siri o‘rganildi. Mikroelementlar samaradorligi go‘ng qo‘llanilgan variant bilan qiyoslandi. B, Zn va Fe mikroelementlari kompleks qo‘llanilganda hosildorlik ildizdan tashqari qo‘llashda 251,4 s/ga bo‘lib15 t/ga go‘ng qo‘llanilgan variantdagi 243,8 s/ga ko‘rsatkichdan statistik jihatdan farq qilmadi. B, Zn va Fe mikroelementlari kompleks tuproqqa qo‘llashda 233,3 s/ga bo‘lib, NPK hamda boshqa variantlar kabi bo‘ldi. Eng yuqori hosildorlik NPK fonida kompleks mikroelementlar bilan ildizdan tashqari oziqlantirishda qayd etildi. Qand miqdori mos ravishda 23,82; 22,86 va 22,93 %; va titrlanadigan kislotalilik esa 4,07; 4,27 va 4,19 g/l ni tashkil etdi. Natijalar B, Zn va Fe mikroelementlarini kompleks ildizdan tashqari qo‘llash uzum hosildorligi va sifatini oshirishda 15 t/ga go‘ngga teng yoki yaqin samaradorlik berishini hamda organik o‘g‘itlarga qisman muqobil bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi.
Downloads
References
1. Arrobas M., Ferreira I.Q., Freitas S., Verdial J., Rodrigues M.A. Guidelines for fertilizer use in vineyards based on nutrient content of grapevine parts // Scientia Horticulturae. – 2014. – Vol. 172. – P. 191–198. – DOI: 10.1016/j.scienta.2014.04.016.
2. Bredun M.A., Gomes T.M., Assumpção T.I., Brighenti A.F., Chaves E.S., Panceri C.P., Burin V.M. Statement of boron application impact on yield, composition and structural properties in Merlot grapes // Scientia Horticulturae. – 2021. – Vol. 288. – Article 110364. – DOI: 10.1016/j.scienta.2021.110364.
3. Brunetto G., Miotto A., Ceretta C.A., Schmitt D.E., Heinzen J., de Moraes M.P., Canton L., Tiecher T.L., Comin J.J., Girotto E. Mobility of copper and zinc fractions in fungicide-amended vineyard sandy soils // Archives of Agronomy and Soil Science. – 2014. – Vol. 60, No. 5. – P. 609–624. – DOI: 10.1080/03650340.2013.826348.
4. Christensen L.P., Beede H.R., Peacock W.L. Fall foliar sprays prevent boron-deficiency symptoms in grapes // California Agriculture. – 2006. – Vol. 60, No. 2. – P. 100–103. – DOI: 10.3733/ca.v060n02p100.
5. Ekbic H.B., Gokdemir N., Erdem H. (2018). Effects of boron on yield, quality and leaf nutrients of Isabella (Vitis labrusca L.) grape cultivar // Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus. – 2018. – Vol. 17, No. 1. – P. 149–157. DOI: 10.24326/asphc.2018.1.14.
6. James A., Mahinda A., Mwamahonje A., Rweyemamu E.W., Mrema E., Aloys K., Swai E., Mpore F.J., Massawe C. A review on the influence of fertilizers application on grape yield and quality in the tropics // Journal of Plant Nutrition. – 2022. – DOI: 10.1080/01904167.2022.2160761.
7. Jegadeeswari D., Chitdeshwari T., Shukla A.K. Effect of multi-nutrients application on the yield and quality of grapes variety Muscat // Journal of Experimental Biology and Agricultural Sciences. – 2020. – Vol. 8, No. 4. – P. 426–433. DOI: 10.18006/2020.8(4).426.433
8. Mamatov U.I. Uzum yetishtirish: 100 kitob to‘plami, 60-kitob. – Toshkent: “Tasvir” nashriyot uyi, 2021. – 104 b.
9. Masi, E., and M. Boselli. 2011. Foliar application of molybdenum: Effects on yield quality of the grapevine Sangiovese (Vitis vinifera L.). Advances in Horticultural Science 25 (1): 37–43. doi: 10.1400/172045.
10. Michopoulos P., Solomou A. Effects of conventional and organic (manure) fertilization on soil, plant tissue nutrients and berry yields in vineyards. The use of the original native soil as a control // Journal of Plant Nutrition. – 2019. – Vol. 42, No. 18. – P. 2287–2298. – DOI: 10.1080/01904167.2019.1656246.
11. Mirzayev M.M., Javakyants Yu.M. Uzumchilik. – Toshkent: O‘zbekiston, 2012.
12. Tadayon M.S., Moafpourian G. Effects of Exogenous epi-brassinolid, zinc and boron foliar nutrition on fruit development and ripening of grape (Vitis vinifera L. cv. ‘Khalili’) // Scientia Horticulturae. – 2019. – Vol. 244. – P. 94–101. – DOI: 10.1016/j.scienta.2018.09.036.
13. van Antwerpen R., Laker M.C., Beukes D.J., Botha J.J., Collett A., Du Plessis M. Conservation agriculture farming systems in rainfed annual crop production in South Africa // South African Journal of Plant and Soil. – 2021. – Vol. 38, No. 3. – P. 202–216. – DOI: 10.1080/02571862.2020.1797195.
14. Xashimov F.X. Sug‘oriladigan tuproqlarda mikroo‘g‘itlarni qo‘llash: darslik. – Samarqand, 2025.- 384 b.
15. Zebec V., Lisjak M., Jović J., Kujundžić T., Rastija D., Lončarić Z. Vineyard fertilization management for iron deficiency and chlorosis prevention on carbonate soil // Horticulturae. – 2021. – Vol. 7, No. 9. – Article 285. – DOI: 10.3390/horticulturae7090285.
16. Бушин П.М. Микроудобрения на виноградниках Узбекистана // Виноделие и виноградарство СССР. – 1951. – № 2.
17. Бушин П.М. Внекорневая подкормка растений // Советская агрохимия. – 1952. – № 7.
18. Местер И.М. Подкормка виноградника бором. Садоводство – 1963. – № 8.
19. Мусамухамедов М. Микроэлементы на виноградниках. Сельское хозяйство Узбекистана. – 1966. – № 1.
20. Мусамухамедов М. Микроэлементы на виноградниках. Сельское хозяйство Узбекистана. – 1968. – № 4.
21. Ҳазратқулов Ш.А. Компостларнинг карбонатли шўрланган тупроқлар агрокимёвий хоссалари ва маккажўхори ҳосилдорлигига таъсири: дис. ... қишлоқ хўжалик фанлари номзоди. – Тошкент, 2009. – 175 б.




















