MAHALLIY JUN TOLALARINI YETISHTIRISH STATISTIKASI VA TO‘QIMACHILIK SANOATIDA QO‘LLANILISHI TADQIQOTI
Ключевые слова:
Mahalliy jun, iqlim, statistika, tolalar, fizik-mexanikАннотация
Hukumatimiz tomonidan tо‘qimachilik sohasi vakillari oldiga qо‘yilgan vazifalarni hal etishda, jumladan ilg‘or texnologiyalar va zamonaviy dizaynerlik ishlanmalarini keng joriy qilish, hamda xalqaro brendlarni jalb qilish borasida mahalliy jun tolani chuqur qayta ishlash orqali yuqori qо‘shimcha qiymatli mahsulotlar nomenklaturasini kengaytirish, assortimentlarini mahalliylashtirish, jun asosidagi mahsulot turlarini ishlab chiqarishning ekologik havfsiz texnologiyalarini yaratish dolzarb masala hisoblanadi. Mahalliy junning aksariyati dag‘al, diametri 45 mkm dan yuqori bо‘lgan, qalinligi va uzunligi bо‘yicha о‘zaro farqlanuvchan jun va rangli tola hisoblanib, uning tarkibida tola bо‘lmagan chiqindilar miqdori kо‘p va past sifatga ega. Bu jun tо‘qimachilik sanoatida deyarli qо‘llanilmaydi va u chiqindi hisoblanadi.
Bu muammoni hal etish mazkur ishning maqsadi hisoblanib, unda junni teri topologik – jami yettita qismi bо‘yicha qirqish orqali tolani qalinligi va uzunligi bо‘yicha ularni turli mahsulotlar ishlab chiqarishga ilmiy asoslangan holda yо‘naltirish taklif etilgan. Bunda jun tolasini jonivorda joylashish zonalari bо‘yicha uni uch – asosiy, ikkilamchi va chekka qismga ajratgan xolda taxlil qilingan. Tolaning morfologik tuzilishi “SEC ALPHA” elektron mikroskopi orqali о‘rganilgan. Olib borilgan tadqiqotlar bо‘yicha junni qо‘y tanasida joylashuvi bо‘yicha asosiy qismdagi yon (biqin) va oldi oyoq (kurak)dagi tolalar о‘rtacha diametri, о‘rtacha kvadratik og‘ishi va variatsiya koeffitsiyenti, shuningdek junda о‘simlik chiqindilari miqdorining kamligi bо‘yicha tо‘qimachilik sanoatida qо‘llash uchun tavsiya etilgan.
Скачивания
Библиографические ссылки
1. https://www. Global Wool Market (2021 to 2026) - Growth, Trends, COVID-19 Impact and Forecasts
2. Isakulov, V.T., Tulaganova, M.V., Yarashov, S.N. Mahalliy jun tolalarini yetishtirish, xossa ko‘rsatkichlari va tо ‘qimachilik sanoatida qо‘llanilishining statistik tahlili. “Journal of engineering, mechanics and modern architecture”, (2024) 3(6), 17-20.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 8 iyuldagi PQ-5178-son qarori
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 11.09.2023 yildagi PF-158-son
5. https://stat.uz/ru/ofitsialnaya-statistika/agriculture
6. A.O.Axunbabaev., I.A.Nabieva., I.I.Tuychiev., Z.I.Axmedova. “Mahalliy va jahon miqyosida jun tolasidan to‘qimachilik sanoatida foydalanish xolati”. To‘qimachilik iplarini chuqur qayta ishlashning innovatsion yechimlari. Respublika miqyosidagi ilmiy-texnikaviy anjuman materiallari to‘plami 2019-y. 21-24-betlar.
7. V.T.Isaqulov , S.N.Yarashov, N.N.Ro‘ziboyev “Mahalliy jun tolalarining fizik xossalari tadqiqoti “Paxta tozalash, tо‘qimachilik, yengil sanoat, matbaa ishlab chiqarish sohasida fan va ta’lim integratsiyalashuvini rivojlantirish tendentsiyalari” mavzusidagi respublika miqyosidagi ilmiy – amaliy anjuman 1-qism Toshkent 2023-y, 184-186 betlar.
8. Q.I.Xolmirzayev, “Tolali materiallarga birlamchi ishlov berish”. O‘quv qo‘llanma. Toshkent-«ILM ZIYO» 2007. 44-47 b.
9. Gusev V.YE. Sire dlya sherstyanix i netkanix izdeliy i pervichnoy obrabotki shersti.-M... “Legkaya industriya”, 1977.-405 s.
10. Gorbunova L.S., Rogachev N.V., Vasilyev L.G., Koldayev V.M. .. Legkaya i pishevaya promishlennost. “ Pervichnaya obrabotka shersti” ,1981.-352 s.
11. Qulmetov M.Q. “Mahalliy jun tolalari xossalari va qayta ishlash texnologiyasi” monografiya. – Toshkent 2019. 13-14 b.
12. ITD-15-115 ilmiy tadqiqot ishining hisoboti Mahalliy jun tolalarining xususiyatlarini tadqiqi asosida ularni uzunligi hamda yо‘g‘onligi bо‘yicha saralash va ip yigirishga tayyorlash texnologiyasini yaratish. S.A.Yusupov, Toshkent, 2009, 40 b.
13. Nabiyeva I.A., Abdukarimova M.Z., Xasanova M.Sh. “Tо‘qimachilik mahsulotlari kimyoviy texnologiyasi”. О‘quv qо‘llanma. – TTYSI. 2017. 235 b.
14. Qulmetov M.Q. “Mahalliy jun tolalari xossalari va qayta ishlash texnologiyasi” monografiya. – Toshkent 2019. 12 b.
15. D.B.Riklin, S.S.Grishanova “Texnologiya i oborudovaniye dlya podgotovki tekstilnix volokon k pryadeniyu”. Uchebnoye posobiye. Vitebsk, “UO «VGTUV»”. 2022. – 382 s.
16. Q.I.Xolmirzayev. “Tolali materiallarga birlamchi ishlov berish”. O‘quv qo‘llanma. Toshkent-«ILM ZIYO» 2007. 44-45 b.
17. L.A.Amzayev, Q.J.Jumaniyazov, S.L.Matismailov. “Tadqiqot ilmiy asoslari va texnologik jarayonlarni muqobillash” darslik.-Toshkent 2008 y. 31-34 b.
